HZ. İBRAHİM VE HZ. İSMAİL ALEYHİMASSELAM'IN KISSALARI 4957 - İbnu Abbas radıyallahu anhüma anlatıyor: "Hz. İbrahim
beraberinde Hz. İsmail aleyhimasselam ve onu henüz emzirmekte olan annesi olduğu halde
ilerledi. Kadının yanında bir de su tulumu vardı. Hz. İbrahim, kadını Beyt'in
yanında, Devha denen büyük bir ağacın dibine bıraktı. Burası Mescid'in yukarı
tarafında ve Zemzem'in tam üstünde bir nokta idi. O gün Mekke'de kimse yaşamıyordu,
orada hiç su da yoktu. İşte Hz. İbrahim anne ve çocuğunu buraya koydu, yanlarına,
içerisinde hurma bulunan eski bir azık dağarcığı ile su bulunan bir tuluk bıraktı.
Hz. İbrahim aleyhisselam bundan sonra(emr-i ilahi ile) arkasını dönüp
(Şam'a gitmek üzere) oradan uzaklaştı. İsmâil'in annesi, İbrahim'in peşine düştu
(ve ona Kedâ'da yetişti). "Ey İbrahim, bizi burada, hiçbir insanın hiçbir yoldaşın
bulunmadığı bir yerde bırakıp nereye gidiyorsun?" diye seslendi. bu sözünü
birkaç kere tekrarladı. Hz. İbrahim, (emir gereği) ona dönüp bakmadı bile. Anne,
tekrar (üçüncü kere) seslendi: "Böyle yapmanı sana Allah mı emretti?" dedi. Hz. İbrahim bunun
üzerine: "Evet!" buyurdu. Kadın: "Öyleyse (Rabbimiz hafizimizdir), bizi burada perişan etmez!" dedi,
sonra geri döndü. Hz. İbrahim de yoluna devam etti. Kendisini göremeyecekleri Seniyye
(tepesine) gelince Beyt'e yöneldi, ellerrini kaldırdı ve şu duaları yaptı: "Ey
Rabbimiz! Ailemden bir kısmınnı, senin hürmetli Beyti'inin yanında, ekinsiz bir
vâdide yerleştirdim -namazlarını Beyt'inin huzurunda dosdoğru kılsınlar diye-. Ey
Rabbimiz! Sen de insanlardan mü'min olanlarrın gönüllerini onlara meylettir ve onları
meyvelerle rızıklandır ki, onlar da nimetlerinin kadrini bilip şükretsinler"
(İbrahim 37). İsmail'in annesi, çocuğu emziriyor, yanlarındaki sudan içiyordu. Kaptaki
su bitince susadı, (sütü de kesildi), çocuğu da susadı (İsmail bu esnada iki
yaşında idi). Kadıncağız (susuzluktan) kıvranıp ızdırap çeken çocuğa
bakıyordu. onu bu halde seyretmenin acısına dayanamayarak oradan kalktı, kendisine en
yakın bulduğu Safa tepesine gitti. Üzerine çıktı, birilerini görebilirmiyim diye (o
gün derin olan) vadiye yönelip etrafa baktı, ama kimseyi göremedi. safa'dan indi,
vadiye ulaştı, entarisinin eteğini topladı. Ciddi bir işi olan bin insanın
koşusuyla koşmaya başladı. Vadiyi geçti. Merve tepesine geldi, üzerine çıktı,
oradan etrafa baktı, bir kimse görmeye çalıştı. Ama kimseyi göremedi. bu
gidip-gelişi yedi kere yaptı. İşte (hacc esnasında) iki tepe arasında hacıların
koşması buradan gelir. Anne, (bu sefer) Merve'ye yaklaşınca bir ses işitti. Kendi kendine:
"Sus" dedi ve sese kulağını verdi. O sesi yine işitti. Bunun üzerine: "(Ey ses sahibi!) sen sesini işittirdin, bir yardımın varsa
(gecikme)!" dedi. Derken Zemzem'in yanında bir melek (tecelli etti). Bu Cebrail'di.
Cebrail kadına seslendi: "Sen kimsin?" Kadın: "Ben Hâcer'im, İbrahim'in
oğlunun annesi..." "İbrahim sizi kime tevkil etti?" "Allah Teâla'ya." "her ihtiyacınızı görecek Zât'a tevkil etmiş." Ayağının ökçesi -veya kanadıyla- yeri eşeliyordu. Nihayet su çıkmaya
başladı. Kadın (boşa akmaması için) suyu eliyle havuzluyordu. Bir taraftan da sudan
kabına doldurdu. Su ise, kadın aldıkça dipten kaynıyordu." İbnu Abbas radıyallahu anhüma dedi ki: "Allah İsmail'in annesine
rahmetini bol kılsın, keşke zemzemi olduğu gibi akar bıraksaydı da avuçlamasaydı.
Bu takdirde (zemzem, kuyu değil) akar su olacaktı." Kadın sudan içti, çocuğunu da emzirdi. Melek, kadına: "Zayi ve helak oluruz diye korkmayın! Zira, Allah Teâla Hazretleri'nin
burada bir Beyt'i olacak ve bunu da şu çocuk ve babası bina edecek. Allah Teâla
Hazretleri o işin sahiplerini zayi etmez!" dedi. Beyt yerden yüksekti, tıpkı bir
tepe gibi. Gelen seller sağını solunu aşındırmıştı. Kadın bu şekilde yaşayıp giderken, oraya Cürhüm'den bir kâfile uğradı.
Oraya Kedâ yolundan gelmişlerdi. Mekke'nin aşağısına konakladılar. Derken orada bir
kuşun gelip gittiğini gördüler. "Bu kuş su üzerine dönüyor olmalı, (burada su var). Halbuki biz bu
vadide su olmadığını biliyoruz!" dediler. Durumu tahkik için, yine de bir veya
iki atik adam gönderdiler. Onlar suyu görünce geri dönüp haber verdiler.
Cürhümlüler oraya gelip, suyun başında İsmail'in annesini buldular. "Senin yanında konaklamamıza izin verir misin?" dediler. Kadın: "Evet! Ama suda hakkınız olmadığını bilin!" dedi. Onlar da: "Pekala!" dediler. Aleyhissalâtu vesselam der ki: "Ünsiyet istediği bir zamanda bu teklif İsmail'in annesine uygun geldi.
Onlar da oraya indiler. Sonra geride kalan adamlarına haber saldılar. Onlar da gelip
burada konakladılar. Zamanla orada çoğaldılar. Çocuk da büyüdü. Onlardan
Arapça'yı öğrendi. Büyüdüğü zaman onlar tarafından en çok sevilen, hoşlanılan
bir genç oldu. Büluğa erince, kendilerinden bir kadınla evlendirdiler. Bu sırada
İsmail'in annesi vefat etti. Derken Hz. İbrahim aleyhisselam, İsmail'in evlenmesinden sonra oraya gelip,
bıraktığı (hanımını ve oğlunu) aradı. İsmail'i bulamadı. Hanımından İsmail'i
sordu. Kadın: "Rızkımızı tedarik etmek üzere (avlanmaya) gitti" dedi. Hz.
İbrahim, bu sefer geçimlerini, hallerini sordu. Kadın: "Halimiz fena, darlık ve sıkıntı içindeyiz!" diyerek
şikayetvari konuştu. Hz. İbrahim: "Kocan gelince, ona benden selam etve "kapısının eşiğini
değiştirmesini" söyle!" dedi. İsmail geldiği zaman, sanki bir şey sezmiş
gibiydi: "Eve herhangi bir kimse geldi mi?" diye sordu. Kadın: "Evet şu şu evsafta bir ihtiyar geldi. senden sordu, ben de haberini
verdim, yaşayışımızdan sordu, ben de sıkıntı ve darlık içinde olduğumuzu
söyledim" dedi. İsmail: "sana bir tavsiyede bulundu mu?" dedi. Kadın: "Evet! sana selam söylememi emretti ve kapının eşiğini değiştirmeni
söyledi!" dedi. İsmail: "Bu babamdı. seninle ayrılmamı bana emretmiş. Haydi artık ailene
git!" dedi ve hanımını boşadı. Cürhümlülerden bir başka kadınla evlendi. Hz. İbrahim onlardan yine uzun müddet ayrı kaldı. Bilahare bir kere daha
görmeye geldi. Yine İsmail'i evde bulamadı. Hanımının yanına gelip, İsmail'i
sordu. Kadın: "Maişetimizi kazanmaya gitti!" dedi. Hz. İbrahim: "Haliniz nasıldır?" dedi, geçimlerinden, durumlarından sordu.
Kadın: "İyiyiz, hayır üzereyiz, bolluk içindeyiz" diye Allah'a hamd ve
senada bulundu. "Ne yiyorsunuz?" diye sordu. Kadın: "Et yiyoruz!" dedi. "Ne içiyorsunuz?" diye sorunca da: "Su!" dedi. Hz. İbrahim: "Allahım, et ve suyu haklarında mübarek kıl!" diye dua
ediverdi." Aleyhissalatu vesselam der ki: "O gün onların hububatı yoktu. Eğer olsaydı Hz. İbrahim,
hububatları için de dua ediverirdi." İbnu Abbas der ki: "Bu iki şey (et ve su) Mekke'den başka hiçbir yerde
Mekke'deki kadar sıhhata muvafık düşmez (karın sancısı yaparlar). (Bu, Hz.
İbrahim'in duasının bir bereketi ve neticesidir). (Resûlullah aleyhissalâtu vesselâm Hz. İbrahim'den anlatmaya devam etti:) "İbrahim (İsmail'in hanımına) dedi ki: "Kocan geldiği zaman, benden ona selam söyle ve kapısının eşiğini
sabit tutmasını emret!" (Çünkü eşik, evin dirliğidir). "Hz. İsmail gelince (evde babasının kokusunu buldu ve) "yanınıza
bir uğrayan oldu mu?" diye sordu. Kadın: "Evet, bize yaşlı bir adam geldi, kılık kıyafeti düzgündü!"
dedi ve (ihtiyar hakkında) bir kısım övgülerden sonra: "Benden seni sordu. Ben de haber verdim. Yaşayışımızın nasıl
olduğunu sordu, ben de hayır üzere olduğumuzu söyledim!" dedi. İsmail: "Sana bir tavsiyede bulundu mu?" diye sordu. Kadın: "Evet sana selam ediyor, kapının eşiğini sabit tutmanı
emrediyor" dedi. Hz. İsmail: "Bu babamdı. Eşik de sensin, seni tutmamı, evliliğimizin devamını
emrediyor! (Sen yanımda değerli idin, kıymetin şimdi daha da arttı" der ve
kadın İsmail'e on erkek evlad doğurur.) Sonra, Hz. İbrahim Allah'ın dilediği bir müddet onlardan ayrı kaldı.
Derken bir müddet sonra yanlarına geldi. Bu sırada Hz. İsmail Zemzem'in yanındaki
Devha ağacının altında kendisine ok yapıyordu. Babasını görünce ayağa kalkıp
karşılamaya koştu. Baba-oğul karşılaşınca yaptıklarını yaptılar
(kucaklaştılar, el, yüz, göz öpüldü). Sonra Hz. İbrahim: "Ey İsmail! Allah Teâla Hazretleri bana ciddi bir iş emretti"
dedi. İsmail de: "Rabbinin emrettiği şeyi yap!" dedi. Hz. İbrahim: "Bu işte bana sen yardım edecek misin?" diye sordu. O da: "Evet sana yardım edeceğim!" diye cevap verdi. Bunnun üzerine Hz.
İbrahim: "Allah-Teâla Hazretleri, bana burada bir Beyt yapmamı emretti!"
diyerek etrafına nazaran yüksekçe bir tepeyi gösterdi." (İbnu Abbas) dedi ki: "İsmail'le İbrahim işte orada Ka'be'nin (daha
önceki) temellerini yükselttiler. Hz. İsmail taş getiriyor, Hz. İbrahim de duvarları
örüyordu. Bina yükselince, Hz. İsmail, babası için (bugün Makam olarak bilinen) şu
taşı getirdi. Yükselen duvarı örerken, Hz. İbrahim (iskele olarak) onun üstüne
çıkıyordu. İsmail de ona (aşağıdan) taş veriyordu. Bu esnada onlar: "Ey Rabbimiz! (Bu hizmetimizi) bizden kabul buyur! Sen gören ve
bilensin!" diyorlardı." İbnu Abbas der ki: "Hz. İsmail ve Hz. İbrahim binayı yaparken (zaman
zaman) etrafında dolaşarak: "Ey Rabbimiz (bu hizmetimizi) bizden kabul buyur! Sen
gören ve bilensin!" (Bakara 127) diye dua ediyorlardı." Buhari, Enbiya 8.
| 